कराड : आज आंदोलनाचा ६० वा दिवशी रक्षाबंधनाच्या पवित्र दिवशीही आंदोलनाची धग कायम राहिली. सण, उत्सव आणि कुटुंबीयांसोबतचा आनंद बाजूला ठेवत आंदोलकांनी आंदोलनस्थळीच रक्षाबंधन साजरे केले. एकमेकांच्या हातावर राखी बांधत अन्यायाविरुद्धची लढाई कोणत्याही परिस्थितीत शेवटपर्यंत सुरू ठेवण्याचा निर्धार यावेळी व्यक्त करण्यात आला. त्यामुळे यंदाचे रक्षाबंधन केवळ राखी बांधण्याचा सण न राहता संघर्ष, विश्वास, बांधिलकी आणि न्यायाच्या लढ्याचे प्रतीक ठरले.
सलग ६० दिवसांपासून संविधानिक आणि शांततापूर्ण मार्गाने सुरू असलेल्या या आंदोलनाने आता संपूर्ण तालुक्याचे लक्ष वेधून घेतले आहे. उन्ह-पावसाची तमा न बाळगता आंदोलक सातत्याने आंदोलनस्थळी ठामपणे उभे आहेत. अनेक सण, उत्सव आणि महत्त्वाचे दिवस आंदोलनस्थळीच घालवावे लागत असतानाही आंदोलकांच्या निर्धारात कोणतीही कमतरता आलेली नाही. उलट प्रत्येक दिवसागणिक आंदोलन अधिक तीव्र होत असून, प्रशासनाने या मागण्यांकडे गांभीर्याने पाहून संबंधित प्रकरणांची निष्पक्ष चौकशी करावी आणि दोषी आढळणाऱ्यांवर नियमानुसार कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी अधिक जोरकसपणे पुढे येत आहे.
रक्षाबंधनाच्या दिवशी बांधलेली राखी यंदा वेगळीच कहाणी सांगून गेली. बहिण-भावाच्या नात्यातील प्रेम आणि संरक्षणाचे प्रतीक असलेली राखी यावेळी अन्यायाविरुद्धच्या संघर्षाची साक्षीदार ठरली. आंदोलनस्थळी उपस्थितांनी एकमेकांच्या हातावर राखी बांधत, कोणत्याही दबावाला किंवा अडथळ्याला न जुमानता न्यायाच्या मागणीसाठी एकत्र राहण्याची शपथ घेतली. सणाच्या दिवशीही घरापासून दूर आंदोलनस्थळी बसलेल्या आंदोलकांच्या चेहऱ्यावर संघर्षाचे गांभीर्य दिसत होते; मात्र मागण्या पूर्ण करूनच हा संघर्ष थांबवायचा, असा अढळ निर्धार त्यांच्या शब्दांतून आणि कृतीतून स्पष्टपणे जाणवत होता.
६० दिवस उलटले, तरी प्रश्न कायम; मग प्रशासनाची संवेदनशीलता नेमकी कुठे हरवली? असा संतप्त सवाल आता आंदोलनकर्त्यांकडून उपस्थित केला जात आहे. संविधानिक मार्गाने मागण्या मांडूनही दीर्घकाळ आंदोलन करावे लागत असेल, तर संबंधित प्रश्नांच्या गांभीर्याबाबत प्रशासनाने आत्मपरीक्षण करण्याची गरज असल्याची भावना आंदोलकांनी व्यक्त केली. आंदोलनाचा उद्देश कोणत्याही व्यक्तीला लक्ष्य करणे नसून, संबंधित प्रकरणांची सत्यता निष्पक्षपणे समोर यावी, वस्तुस्थितीची तपासणी व्हावी आणि नियमांचे उल्लंघन झाले असल्यास संबंधितांवर कायद्यानुसार कारवाई व्हावी, एवढीच मागणी असल्याचे यावेळी स्पष्ट करण्यात आले.
या ६० दिवसांच्या संघर्षात अनेक चढ-उतार आले, मात्र आंदोलनाची दिशा आणि भूमिका कायम राहिली. शांततेच्या मार्गाने प्रश्न मांडत प्रशासनाकडे वारंवार दाद मागण्यात आली. कागदपत्रे, पुरावे आणि संबंधित बाबी प्रशासनाच्या निदर्शनास आणून देण्यात आल्या. तरीही अपेक्षित तोडगा निघत नसल्याने आंदोलन सुरूच ठेवण्याची भूमिका आंदोलकांनी घेतली आहे. न्याय मिळेपर्यंत संघर्ष थांबणार नाही आणि मागण्यांवर ठोस निर्णय होईपर्यंत आंदोलन मागे घेतले जाणार नाही, असा स्पष्ट इशारा यावेळी देण्यात आला.
रक्षाबंधनाच्या दिवशी आंदोलनस्थळी बांधलेली प्रत्येक राखी जणू “अन्यायाविरुद्ध एकजुटीने उभे राहू” या निर्धाराची साक्ष देत होती. एका बाजूला घराघरांत रक्षाबंधनाचा उत्साह सुरू असताना दुसऱ्या बाजूला आंदोलनस्थळी आपल्या मागण्यांसाठी झगडणारे आंदोलक दिसत होते. सणाचा आनंद बाजूला ठेवून न्यायाच्या मागणीसाठी दिलेला हा त्याग प्रशासनाच्या संवेदनशीलतेची कसोटी पाहणारा ठरत आहे. राखीचा धागा कमजोर असला तरी त्यामागची भावना मजबूत असते; त्याच भावनेने या आंदोलनातील एकजूटही दिवसेंदिवस अधिक घट्ट होत असल्याचे चित्र दिसून आले.
आंदोलनाचा आजचा ६० वा दिवस हा केवळ आंदोलनाच्या कालावधीचा आकडा नसून, प्रशासनाच्या भूमिकेवर उभा राहिलेला मोठा प्रश्न आहे. रक्षाबंधनाच्या दिवशीही आंदोलनाची धग कायम ठेवत आंदोलकांनी आपल्या मागण्यांशी असलेली बांधिलकी पुन्हा एकदा दाखवून दिली आहे. आता प्रशासनाने आणखी वेळकाढूपणा न करता संबंधित प्रकरणांची निष्पक्ष, पारदर्शक आणि सखोल चौकशी करून सत्य जनतेसमोर आणावे, अशी मागणी जोर धरत आहे. अन्यायाविरुद्धचा हा संघर्ष शांततापूर्ण मार्गाने सुरू राहणार असून, मागण्या पूर्ण होईपर्यंत आंदोलन मागे घेतले जाणार नाही, असा निर्धार ६० व्या दिवशीही आंदोलकांनी ठामपणे व्यक्त केला.
पुढील भागात – आंदोलकाने आंदोलनामध्ये धान्य दुकानातील धान्य पुरवठा व्यवस्थित व्हावा याबाबत केलेल्या मागणीबाबत
