कराड : कराड तहसील कार्यालयातील पुरवठा विभागाच्या कथित चुकीच्या कामकाजाविरोधात सुरू असलेल्या धरणे आंदोलनाचा आज ५३ वा दिवस आहे. न्याय्य मागण्यांसाठी गेल्या ५३ दिवसांपासून आंदोलक रस्त्यावर बसले आहेत. आता या आंदोलनाचा ६० वा दिवस म्हणजेच २८ ऑगस्ट रोजी रक्षाबंधनाचा सण आंदोलनस्थळीच साजरा करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. प्रशासनाशी याबाबत पत्रव्यवहारही करण्यात आला आहे. बहिणींच्या हस्ते राखी बांधून आंदोलकांची ओवाळणी करण्यात येणार असून, हा कार्यक्रम केवळ सणाचा नाही, तर प्रशासनाच्या संवेदनशीलतेला थेट सवाल करणारा ठरणार आहे.
रक्षाबंधन म्हटले की प्रत्येक घरात आनंदाचे वातावरण असते.भाऊ-बहिणी एकत्र येतात, बहिणी भावाच्या मनगटावर राखी बांधतात, औक्षण करतात आणि कुटुंब एकत्र येऊन सणाचा आनंद घेतात. प्रशासनातील अधिकारी आणि कर्मचारीदेखील त्या दिवशी आपल्या कुटुंबासोबत रक्षाबंधन साजरे करतील; आपल्या बहिणीच्या हातून राखी बांधून घेतील, ओवाळणी करून घेतील आणि कुटुंबासोबत आनंदाचे क्षण घालवतील. पण समाजाच्या प्रश्नांसाठी रस्त्यावर बसलेल्या आंदोलकांच्या नशिबी यंदा घरातील सण नाही; त्यांच्यासाठी रस्ताच घर, आंदोलनस्थळच कुटुंब आणि समाजाची साथच सणाचा आनंद असणार आहे.
एकीकडे अधिकारी आपल्या कुटुंबासोबत सण साजरा करतील, तर दुसरीकडे आंदोलक समाजासाठी रस्त्यावर रक्षाबंधन साजरे करतील हा विरोधाभास प्रशासनाला अंतर्मुख करणारा नाही का? आपल्या घरातील सणाचा आनंद बाजूला ठेवून समाजाच्या प्रश्नासाठी रस्त्यावर बसलेल्या आंदोलकांच्या मनगटावर जेव्हा बहिणी राखी बांधतील, तेव्हा त्या राखीच्या प्रत्येक धाग्यात केवळ प्रेम नसेल, तर प्रशासनाने जनतेच्या प्रश्नांकडे पाहावे, न्याय मिळवून द्यावा आणि जबाबदारी निश्चित करावी, अशी अपेक्षाही असेल. त्यामुळे २८ ऑगस्टचा हा कार्यक्रम प्रशासनासाठी साधा कार्यक्रम नसून जागे होण्याचा भावनिक इशारा ठरणार आहे.
१५ ऑगस्ट रोजी स्वातंत्र्य दिनानिमित्त आंदोलनस्थळी स्नेहभोजनाचा कार्यक्रम घेण्यात आला होता. आता त्याच सामाजिक बांधिलकीच्या भावनेतून रक्षाबंधनाचा सणही आंदोलनस्थळी साजरा केला जाणार आहे. ज्या रस्त्यावर ६० दिवसांपासून न्यायासाठी संघर्ष सुरू आहे, त्याच रस्त्यावर बहिणी राखी बांधतील, ओवाळणी करतील आणि आपल्या भावांच्या संघर्षाला आशीर्वाद देतील. घराघरांत दिवे लागतील, कुटुंबे एकत्र येतील, सणाचा आनंद घेतला जाईल; मात्र समाजासाठी लढणारे हे आंदोलक रस्त्यावर बसून समाजालाच आपले कुटुंब मानून हा सण साजरा करतील. हा प्रसंग प्रशासनाच्या मनाला प्रश्न विचारणारा ठरणार आहे.
६० दिवस म्हणजे केवळ आंदोलनाच्या कालावधीचा आकडा नाही. हे ६० दिवस म्हणजे उन्हात, पावसात, रस्त्यावर बसून आपल्या मागण्यांसाठी दिलेला वेळ, सोसलेली गैरसोय आणि न्यायाच्या अपेक्षेने धरलेला संयम आहे. त्या ६० व्या दिवशी राखी बांधली जाणार आहे. बहिणी भावाला औक्षण करताना ज्या भावना व्यक्त करतील, त्या भावनांमध्ये समाजासाठी काहीतरी करण्याची प्रेरणा आणि संघर्षाला साथ देण्याची भावना असेल. आंदोलनकर्त्यांना कदाचित त्या दिवशी आपल्या घरातील कुटुंबाची उणीव जाणवेल; मात्र समाजासाठी उभे राहिल्याचा अभिमान त्यांच्या सोबत असेल.
प्रशासनाने आता तरी या भावनेची दखल घ्यावी, ही अपेक्षा आहे. अधिकारी-कर्मचारी आपल्या कुटुंबासोबत रक्षाबंधन साजरे करत असताना समाजासाठी रस्त्यावर बसलेले आंदोलक बहिणींच्या हातून राखी बांधून घेत असतील, तर हा प्रसंग केवळ पाहण्याचा नाही तर विचार करण्याचा आहे. राखीचा धागा मनगटावर बांधला जाईल; मात्र त्यातून प्रशासनाच्या विवेकाला प्रश्न विचारला जाईल. जनतेच्या प्रश्नासाठी रस्त्यावर उतरलेल्या नागरिकांना आणखी किती दिवस रस्त्यावर बसावे लागणार? त्यांच्या मागण्यांची दखल घेण्यासाठी आणखी किती सण रस्त्यावर साजरे करावे लागणार? २८ ऑगस्ट रोजी आंदोलनाचा ६० वा दिवस आणि रक्षाबंधनाचा हा भावनिक सोहळा प्रशासनाला जागे करून संबंधित प्रश्नांवर संवेदनशील, निष्पक्ष आणि ठोस भूमिका घेण्यास भाग पाडणारा ठरतो का, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
